czwartek, 19 września 2013

Metabolity

Metabolit to substancja zużywana w procesach metabolicznych lub będąca produktem metabolizmu, a więc przemian chemicznych zachodzących w organizmach żywych. Metabolity to zarówno związki organiczne, jak i nieorganiczne produkowane przez komórki. Określenie to nie dotyczy jednak białek i kwasów nukleinowych. Zwykle pojęcie „metabolity wtórne” dotyczy związków niskocząsteczkowych, są to związki takie jak: fenole i polifenole (w tym flawonoidy), chinony, betalainy,
kumaryny, fenoloaminy i fenoloamidy , poliaminy, glikozydy cyjanogenne, glukozynolaty, terpenoidy, steroidy, karotenoidy, nietypowe kwasy tłuszczowe, woski kutikularne. Alkaloidy: purynowe; pochodzące z kwasu nikotynowego, ornityny, lizyny, fenyloalaniny i tyrozyny, tryptofanu, histydyny oraz kwasu antranilowego; alkaloidy izoprenoidowe.
    Zgodnie z sugestią Kössela z 1891 r. metabolity dzieli się na:
    - metabolity pierwotne, czyli podstawowe składniki komórek, spotykane niemal u wszystkich organizmów
    - metabolity wtórne, a więc wytwarzane u pojedynczych gatunków lub grup spokrewnionych gatunków, bądź też tylko w niektórych tkankach, albo szczególnych warunkach środowiska.
Metabolity wtórne są to związki chemiczne wytwarzane przez organizmy roślinne. Związki te są grupą substancji różnorodnych i specyficznych, które nie są niezbędnymi do przeprowadzania podstawowych procesów życiowych. Wytwarzanie metabolitów wtórnych następuje natomiast w konkretnych tkankach lub organach roślinnych. Duża ilość tych związków to substancje, które działają antybakteryjnie i antygrzybowo. Dzieli się je na: fitoantycypiny i fitoaleksyny.
Fitoantycypiny występują w roślinie w biologicznie aktywnej formie albo są też wytwarzane zaraz po infekcji z prekursorów tych substancji. Do tej grupy zalicza się takie związki jak: glukozynolany, glikozydy cyjanogenne, saponiny, czy związki fenolowe.
Fitoaleksyny natomiast, to związki wytwarzane przez roślinę po zranieniu, bądź po ataku patogena, ale ich największe stężenie występuje po kilku godzinach po infekcji w komórkach otaczających zaatakowane miejsce.
Odporność i wrażliwość rośliny na dany patogen jest zależna od poziomu związków powstających konstytutywnie, ale również od szybkości odpowiedzi indukowanej przez atak patogena.
Metabolity wtórne, magazynowane w wakuolach lub poza komórką, są często środkami oddziaływania ze środowiskiem jako:
1. substancje sygnałowe, np.: jako wabiące owady zapylacze - barwniki i feromony, zapoczątkowuje i wnikanie bakterii brodawkowych do korzeni lub alarmujące dalej położone komórki o pojawieniu się np. patogenu
  1. substancje obronne i ochronne, tj. utrwalające martwe komórki drewna, zwalczające drobnoustroje - antybiotyki, chroniące tkanki przed nadmiernym wysychaniem lub oświetleniem, obronne - jady, toksyny.
  2. Substancje regulujące - hormony
    Wiele poznanych znalazło zastosowanie jako leki, nutraceutyki, kosmetyki lub nawet środki owadobójcze (insektycydy).
Przykłady metabolitów:
Metabolit wtórny Roślina, z której pochodzi metabolit Grupa chemiczna
Tymol Tymianek, cząber terpeny
eugenol Goździki, cynamon Pochodna gwajakolu, terpeny
Aloina Aloes antrachinony
glukotropeolina Nasturcja związki siarkowe
ajmalicyna Barwinek alkaloidy indolowe
kumaryna Trawy, storczykowate związek organiczny z grupy laktonów
Kwas kumarowy Pomidor kwasy fenolowe
alkanina Alkanna barwierska pochodna naftochinonu
Kwas chlorogenowy Kawa kwasy fenolowe
escyna Kasztanowiec glikozydy saponinowo triterpenowe
digitonina Naparstnica alkaloidy sterydowe - pochodne cholesterolu, związki typowe dla roślin, często występujące jako glikozydy sterydowe
tiarubryna Asteraceae poliacetyleny
BITC (benzyloizotiocyjanian) Rukiew wodna Glukozynolan, pochodna glukotropeoliny
Cyjanek benzylu

Nitryl, pochodna glukotropeoliny
Kwas ferulowy ryż Kwasy fenolowe



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zapraszamy do komentowania, każdą uwagą warto się podzielić

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...