Przejdź do głównej zawartości

Bellyfull, czyli o sekrecie długowieczności

Od dawna hibernacja była uważana za powód stosunkowo długiego życia popielicy szarej. Jednak grupa naukowców z Vetmeduni Vienna udowodniła, że tajemnicą długowieczności tych gryzoni jest zupełnie co innego. 

Naukowcy oczywiście wytłumaczyli zasadność dotychczasowych domysłów. Franz Hoelzl z Vetmeduni Vienna's Research Institute of Wildlife Ecology przypomniał, że "Telomery skracają się przy każdym podziale komórki, a zatem są uważane za marker biologicznego starzenia się". Dzieję się tak ponieważ stanowią one specyficzne "zatyczki" na końcach chromosomów, ochraniające właściwe DNA przed degradacją. Gdy stają się one zbyt krótkie by zapewnić ochronę, podział komórek przestaje być możliwy, a komórki umierają. Już wcześniej sądzono, że spowolnienie funkcji życiowych w trakcie hibernacji jest odpowiedzialne za zmniejszenie szybkości skracania telomerów. W odniesieniu do popielicy, wydłużenie faz letargu (zapobiegające degradacji telomerów) przyczyniałoby się do podniesienia średniej długości życia osobników.

Jednakże powyższe stwierdzenia okazały się być tylko mylnymi przypuszczeniami. Zespół Hoelzla dowiódł bowiem, że hibernacja wcale nie spowalnia starzenia się komórek u popielicowatych. Powodem jest choćby to, że po wybudzeniu zachodzą wzmożone procesy komórkowe, podniesione zostaje tempo metabolizmu, w wyniku czego ostatecznie dochodzi do przyspieszonego skracania telomerów. Badacze udowodnili to poprzez wykazanie, że ilekroć zwierzęta się wybudzały, ich telomery ulegały skracaniu. Stąd też naukowcy poszukali wyjaśnienia długowieczności popielicy szarej zupełnie gdzie indziej. A mianowicie w jej diecie.

Aby to wykazać, badacze wpadli na pomysł związany z bardzo prostym i sprytnym eksperymentem. Wybrali oni rok, w którym była bardzo mała dostępność podstawowego składnika pożywienia badanych gryzoni, mianowicie orzeszków buka. Następnie zwierzęta podzielono na dwie grupy. Dietę pierwszej grupy uzupełniono nasionami słonecznika, podczas gdy druga grupa była ograniczona do naturalnie dostępnych źródeł żywności. Zabezpieczono próbki DNA wszystkich zwierząt przed i po doświadczeniu. Następnie zbadano je pod kątem długości telomerów.

Analiza DNA wykazała, że długość telomerów była bezpośrednio skorelowana z dostępnością żywności. Bowiem grupa odżywiająca się pokarmem w dostatku miała dłuższe telomery pod koniec eksperymentu. Podczas gdy druga grupa była w stanie jedynie zrekompensować straty długości telomerów. 

Zdolność popielicowatych do wydłużania telomerów w komórkach somatycznych jest bardzo nietypowa. U innych organizmów, w tym ludzi, taka cecha występuje tylko w przypadku komórek rozrodczych i zarodkowych. Wydłużanie telomerów charakterystyczne jest natomiast dla nowotworów, co zapewnia zresztą ich nieograniczone namnażanie. Dlatego niesamowitym jest fakt, iż popielice w jakiś sposób zachowały swoje komórki ciała w stanie młodości fizjologicznej bez zachorowań na raka. A niewątpliwy wpływ na to miało przewrotnie, wypełnianie żołądka do syta. Praktycznym jest więc, że zwierzęta te podczas lata mając pełen dostęp do pożywienia, obficie z niego korzystają. 

Tak więc sezonowe "obżarstwo" popielic, spowalnia proces starzenia się komórek ich ciała. A to ostatecznie wydłuża okres życia osobników tego gatunku. Takie wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Journal of Experimental Biology. 


Opracowanie: Iza Kołodziejczyk



Źródło: 

Franz Hoelzl, Jessica S. Cornils, Steve Smith, Yoshan Moodley, Thomas Ruf. Telomere dynamics in free-living edible dormice (Glis glis): the impact of hibernation and food supply. The Journal of Experimental Biology, 2016; 219 (16): 2469 DOI:10.1242/jeb.140871

Photos By User:Marcus Ostermann - from de.wikipedia: de:Bild:Siebenschlaefer glis glis.jpgOriginal description follows:OpisBildbeschreibung: Siebenschläfer, Frankreich, Provence, 2004Quelle: eigenes FotoFotograf/Zeichner: Marcus OstermannDatum: 20.08.2004, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=587320


Video:
Tytuł – Glis glis.ogv
Autor: Michael Hanselmann
Data: 2011


Artykuły powiązane:

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Spermatogeneza + Schemat przebiegu spermatogenezy

Spermatogeneza Definicja procesu Spermatogeneza jest procesem przebiegającym w gonadach osobnika męskiego. Ma on na celu wytworzenie męskich komórek rozrodczych – plemników . Przebieg spermatogenezy ryc. 1. Schemat przebiegu spermatogenezy Podstawą do rozpoczęcia spermatogenezy są pierwotne komórki płciowe zwane też  komórkami prapłciowymi (gonocyty) .  Zawartość materiału genetycznego w tych komórkach to 2n. W stadium płodowym komórki te dzielą się mitotycznie, zwiększając swoją liczbę. Część degeneruje, cześć przechodzi do spoczynku (stadium prespermatogonialne). Ok. 3 miesiąca życia z komórek prapłciowych tworzą się spermatogonia , z których powstają natomiast  spermatocyty I rzędu  – największe komórki ( 3-4 rok życia ). Te ostatnie to komórki z ilością materiału genetycznego 2n, powstałe również w wyniku podziałów mitotycznych. Wydarzenia te są etapem nazywanym  spermatogoniogenezą . Po niej następuje kolejny,  spermatocytogeneza . Rozpoczyna się

Rozmnażanie storczyków - keiki

Storczyki wytwarzają nasiona, jednak ich wysiew i otrzymywanie dorosłej rośliny jest czasochłonne i nie zawsze skuteczne. 

Bluszcz - roślina w kulturze, sztuce, religii

Bluszcz pospolity ( Hedera helix L . ) jest gatunkiem zwanym wiecznie zielonym pnączem. Hedera helix L. należy do rodziny araliowatych ( Araliaceae ) i jest jedynym jej przedstawicielem w polskiej florze. Stanowi on również jedyne polskie pnącze o liściach zimotrwałych. Siedliska posiada on w lasach całej Polski. Podlega on jednak ochronie prawnej, mimo że jest gatunkiem inwazyjnym. Występuje on w całej Europie i Azji Mniejszej.

Aparaty szparkowe

Aparat szparkowy to niezwykle ważny element funkcjonalny rośliny. 

Ajoloty, czyli „węże z łapkami”

Co wyjdzie ze skrzyżowania węża, kreta i dżdżownicy? Komisja etyczna ds. nauki tym się nie zainteresuje, bo coś takiego już istnieje w naturze. W Meksyku żyją 4 endemiczne gatunki gadów z rodziny Bipedidae, przypominające węże z krecimi łapkami.