Przejdź do głównej zawartości

Co ma mech do Łazarza?

przeżycieNa całym świecie intensywnie pracuje się nad sposobami wydłużenia długości życia i okresu młodości. Niektórzy zaś wiążą nadzieje z hibernacją - dopóki te sposoby nie zostaną wynalezione. Dla ludzi najbardziej przydatne jest podglądanie mechanizmów działających u zwierząt; warto też jednak poświęcić uwagę roślinom. Drzemie w nich ogromny potencjał, do tej pory udało się np. ożywić rośliny sprzed ... 1500 lat!


Pogląd na to jak wielkie zdolności przeżycia i regeneracji mają rośliny dały nam badania w obszarach polarnych, zarówno na półkuli północnej jak i południowej. Naukowcom z Uniwersytetu w Albercie (Kanada) udało się "wskrzesić" mszaki tkwiące pod lodem od prawie 500 lat. Rośliny pochodziły spod lodowca Teardrop (kanadyjska Arktyka). Lodowiec ten zaczął szybciej topnieć około 2004 roku odsłaniając obszary pokryte kilkumetrowej grubości lodem od czasów Małej Epoki Lodowcowej (1550-1850 r n.e.). Z odsłoniętej połaci roślinności pobrane zostały małe fragmenty tkanek, aby nie dopuścić do ich zanieczyszczenia. Umieszczone w inkubatorach, w warunkach optymalnej wilgotności, temperatury i oświetlenia, po kilku tygodniach zaczęły rosnąć. Wcześniej uważano, że takie wydobyte spod lodu rośliny nie mogą być żywe. To, że zaczynają wegetację musi być skutkiem np. wzrostu świeżych zarodników, które upadły na stare tkanki. Jednak najnowsze badania wykluczyły tę możliwość.
lodowiec

Jeszcze bardziej spektakularne odkrycia miały miejsce na Antarktydzie. Tam obudzono z uśpienia mech, który pozostawał zahibernowany co najmniej 1530 lat (!). Warto zwrócić uwagę, że w obu przypadkach roślinami, które przetrwały pod lodem były mchy. Mszaki w odróżnieniu od roślin naczyniowych, nie mają tkanki przewodzącej, którą transportowana jest woda i substancje odżywcze. Może być to jedna z przyczyn dlaczego właśnie one przeżyły zasuszone w czasie zlodowacenia, ożywając ponownie podczas bardziej sprzyjających warunków.
mszaki

Odkrycie takich właściwości mszaków zmienia wiele w naszym spojrzeniu na przyrodę. Z jednej strony udowodniono, że nie tylko bakterie potrafią przetrwać w uśpieniu przez całe tysiąclecia. Z drugiej strony badania te rzuciły nowe światło na sukcesję roślinności po ustąpieniu lodowców. Najwyraźniej przynajmniej część roślinności jest autochtoniczna, rodzima dla danego terenu; nie wszystkie zaś gatunki dopiero docierają na nowe tereny za pomocą wiatru, zwierząt itp.

Opracowanie: Przemysław Tomczyk


Źródła:

Falconer G, 1966. Preservation of vegetation and patterned ground under thin ice body in northern Baffin Island, N.W.T. Geogr Bull 8(2): 194–200.
La Farge C, Williams KH, England JH, 2013. Regeneration of Little Ice Age bryophytes emerging from a polar glacier with implications of totipotency in extreme environments” PNAS. 
Roads E, Longton RE, Convey P, 2014. Millennial timescale regeneration in a moss from Antarctica. Current Biology 24(6).

Photos Selected by freepik

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Spermatogeneza + Schemat przebiegu spermatogenezy

Spermatogeneza Definicja procesu Spermatogeneza jest procesem przebiegającym w gonadach osobnika męskiego. Ma on na celu wytworzenie męskich komórek rozrodczych – plemników . Przebieg spermatogenezy ryc. 1. Schemat przebiegu spermatogenezy Podstawą do rozpoczęcia spermatogenezy są pierwotne komórki płciowe zwane też  komórkami prapłciowymi (gonocyty) .  Zawartość materiału genetycznego w tych komórkach to 2n. W stadium płodowym komórki te dzielą się mitotycznie, zwiększając swoją liczbę. Część degeneruje, cześć przechodzi do spoczynku (stadium prespermatogonialne). Ok. 3 miesiąca życia z komórek prapłciowych tworzą się spermatogonia , z których powstają natomiast  spermatocyty I rzędu  – największe komórki ( 3-4 rok życia ). Te ostatnie to komórki z ilością materiału genetycznego 2n, powstałe również w wyniku podziałów mitotycznych. Wydarzenia te są etapem nazywanym  spermatogoniogenezą . Po niej następuje kolejny,  spermatocytogeneza . Rozpoczyna się

Rozmnażanie storczyków - keiki

Storczyki wytwarzają nasiona, jednak ich wysiew i otrzymywanie dorosłej rośliny jest czasochłonne i nie zawsze skuteczne. 

Bluszcz - roślina w kulturze, sztuce, religii

Bluszcz pospolity ( Hedera helix L . ) jest gatunkiem zwanym wiecznie zielonym pnączem. Hedera helix L. należy do rodziny araliowatych ( Araliaceae ) i jest jedynym jej przedstawicielem w polskiej florze. Stanowi on również jedyne polskie pnącze o liściach zimotrwałych. Siedliska posiada on w lasach całej Polski. Podlega on jednak ochronie prawnej, mimo że jest gatunkiem inwazyjnym. Występuje on w całej Europie i Azji Mniejszej.

Aparaty szparkowe

Aparat szparkowy to niezwykle ważny element funkcjonalny rośliny. 

Ajoloty, czyli „węże z łapkami”

Co wyjdzie ze skrzyżowania węża, kreta i dżdżownicy? Komisja etyczna ds. nauki tym się nie zainteresuje, bo coś takiego już istnieje w naturze. W Meksyku żyją 4 endemiczne gatunki gadów z rodziny Bipedidae, przypominające węże z krecimi łapkami.