Przejdź do głównej zawartości

Czad – zabójcze lekarstwo cz.3

czad
Spośród metod dostarczania tlenku węgla do organizmu najlepszą wydają się być związki CORMs (ang. CO-releasing molecules, czyli związki uwalniające tlenek węgla). Pozwalają  one w kontrolowany sposób dostarczyć pacjentowi dawkę na tyle małą, aby nie zaszkodzić, a pomóc. Co decyduje o takich zaletach CORMs? W jaki sposób pozwalają dostarczyć ten gaz do organizmu?




W późnych latach 90. pomysł możliwego wykorzystania czadu w łagodzeniu patofizjologicznych warunków stresu oksydacyjnego i stanów zapalnych skłonił zespół Roberto Motterliniego do poszukiwań nad możliwością wykorzystania tlenku węgla jako środka leczniczego. Uwagę naukowców przykuły związki o skomplikowanej nazwie - karbonylki metali przejściowych. Były one wówczas używane w chemii metaloorganicznej oraz stosowano je szeroko w procesach katalitycznych i oczyszczania przemysłowego. Nikt jednak nie wpadł na to, by wykorzystać je również w medycynie.

Mechanizm działania CORMs opiera się na prostej reakcji chemicznej. W centrum cząsteczki tych związków znajduje się metal przejściowy (np. ruten, kobalt, mangan) otoczony stałą, określoną liczbą skoordynowanych ligandów - grup karbonylowych. W odpowiednich warunkach (np. zmiana pH roztworu) grupy te odłączają się, przechodząc do otoczenia jako cząsteczki tlenku węgla.

tlenek węgla

Prace nad CORMs są stosunkowo młodą dziedziną badań naukowych, potrzeba jeszcze wielu lat doświadczeń zanim będzie możliwe wprowadzenie ich do użytku medycznego. Dotychczasowe badania na kulturach tkankowych i zwierzętach pozwoliły jednak potwierdzić ich użyteczność. Udowodniono na przykład, że właściwości biologiczne CORMs wynikają bezpośrednio z obecności uwalnianego tlenku węgla (zatem gaz uwalniany jest w odpowiedni sposób). Wśród zaobserwowanych skutków działania CORMs w laboratoriach wymienić można: działanie naczyniorozszerzające, cytoprotekcyjne i przeciwniedokrwienne oraz przeciwzapalne. CORMS wykazują także działanie ochronne w stosunku do komórek śródbłonka.

Związki CORMs są zróżnicowaną grupą, do celów medycznych najlepiej nadają się te rozpuszczalne w wodzie, a więc CORM-3 i CORM-A1. Być może już za kilka, kilkanaście lat w aptekach pojawią się leki oparte na tych związkach.

Poprzednie artykuły na ten temat:
Czad – zabójcze lekarstwo cz. 1
Czad – zabójcze lekarstwo cz. 2

Opracowanie: Przemysław Tomczyk


Źródła:
Boczkowski J., Poderoso J.J., Motterlini R., 2006. CO-metal interaction: Vital signaling from a lethal gas. Trends In Biochemical Sciences 31: 614-621. 
Kramkowski K., Kramkowska M., 2010. Czad - wróg czy przyjaciel? Farmacja Polska 66: 544-548. 
Nieścior M., Jackowska T., 2013. Zatrucie tlenkiem węgla. Postępy Nauk Medycznych 7: 519-522.



Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Spermatogeneza + Schemat przebiegu spermatogenezy

Spermatogeneza Definicja procesu Spermatogeneza jest procesem przebiegającym w gonadach osobnika męskiego. Ma on na celu wytworzenie męskich komórek rozrodczych – plemników . Przebieg spermatogenezy ryc. 1. Schemat przebiegu spermatogenezy Podstawą do rozpoczęcia spermatogenezy są pierwotne komórki płciowe zwane też  komórkami prapłciowymi (gonocyty) .  Zawartość materiału genetycznego w tych komórkach to 2n. W stadium płodowym komórki te dzielą się mitotycznie, zwiększając swoją liczbę. Część degeneruje, cześć przechodzi do spoczynku (stadium prespermatogonialne). Ok. 3 miesiąca życia z komórek prapłciowych tworzą się spermatogonia , z których powstają natomiast  spermatocyty I rzędu  – największe komórki ( 3-4 rok życia ). Te ostatnie to komórki z ilością materiału genetycznego 2n, powstałe również w wyniku podziałów mitotycznych. Wydarzenia te są etapem nazywanym  spermatogoniogenezą . Po niej następuje kolejny,  spermatocytogeneza . Rozpoczyna się

Rozmnażanie storczyków - keiki

Storczyki wytwarzają nasiona, jednak ich wysiew i otrzymywanie dorosłej rośliny jest czasochłonne i nie zawsze skuteczne. 

Bluszcz - roślina w kulturze, sztuce, religii

Bluszcz pospolity ( Hedera helix L . ) jest gatunkiem zwanym wiecznie zielonym pnączem. Hedera helix L. należy do rodziny araliowatych ( Araliaceae ) i jest jedynym jej przedstawicielem w polskiej florze. Stanowi on również jedyne polskie pnącze o liściach zimotrwałych. Siedliska posiada on w lasach całej Polski. Podlega on jednak ochronie prawnej, mimo że jest gatunkiem inwazyjnym. Występuje on w całej Europie i Azji Mniejszej.

Aparaty szparkowe

Aparat szparkowy to niezwykle ważny element funkcjonalny rośliny. 

Ajoloty, czyli „węże z łapkami”

Co wyjdzie ze skrzyżowania węża, kreta i dżdżownicy? Komisja etyczna ds. nauki tym się nie zainteresuje, bo coś takiego już istnieje w naturze. W Meksyku żyją 4 endemiczne gatunki gadów z rodziny Bipedidae, przypominające węże z krecimi łapkami.