wtorek, 16 lipca 2013

Aparaty szparkowe

Aparaty szparkowe są to struktury roślinne, otwory otoczone epidermą właściwą, 2 komórkami zamykającymi – komórkami szparkowymi, które zmieniają wielkość otworu dzięki zmianie turgoru. Szparki, aparaty szparkowe prowadzą do przestworów, czyli komór podszparkowych = powietrznych (jeśli są duże noszą nazwę jam przedechowych), które połączone tworzą system przewietrzający, njczęściej spotykany w liściach o
unerwieniu równoległym. Obok występują komórki pomocnicze = przyszparkowe. Ich najważniejsza funkcją jest "pożyczanie" wody komórkom szparkowym. 
Szparek nie ma w korzeniach i u bezchlorofilowych roślin lądowych (np. pasożyty roślin). Czasem mogą znajdować się na kłączach, na płatkach korony w formie zmodyfikowanej, czy u niektórych roślin wodnych.

Umiejscowienie aparatów szparkowych:
·         Mogą być po obu stronach blaszki liściowej. Wówczas mówimy o liściach amfistomatycznych, występujących u jednoliściennych i niektórych dwuliściennych, np. u goździkowatych. 
·     Jeśli znajdują się na górnej stronie blaszki liściowej mówimy o liściu epistomatycznym, charakterystycznym dla roślin wodnych.
·    Po dolnej stronie blaszki liściowej – hypostomatycznie, występują u większości roślin dwuliściennych.

U roślin z nerwacją równoległą aparaty szparkowe leżą w równoległych rzędach. Powierzchnia komórkowa tworzy tu łukowate sklepienia.
Przy nerwacji antyrównoległej i pierzastej aparaty szparkowe rozrzucone są mozaikowo. Mogą być umiejscowione powyżej epidermy np. u hygrofitów, na równym poziomie jak u mezofitów, bądź poniżej jak u kserofitów, u Oleandra znajdują się w zagłębieniach, tzw.
kryptach szparkowych.

Najczęściej komórki szparkowe mają kształt nerkowaty. Posiadają 2 zgrubienia listwowate najczęściej u góry, czasem u dołu (wówczas są to tzw. rogi). Górne są z kutykulą, dolne bez. Ściany komórek zamykających się są nierównomiernie zgrubiałe, decyduje to o mechanizmie otwierania.
Komórki mezodermy to komórki macierzyste komórek zamykających. U Gramineae prekursory komórek szparkowych leżą w jednym rzędzie, a komórek przyszparkowych w 2 rzędach.

Typy:
  • ·       Perygeniczny – ma na spodzie
  • ·       Mezogeniczny


  • Bazypetalne różnicowanie w występuje w unerwieniu równoległym.
  • W unerwieniu pierzastym różnicowanie jest mozaikowe, występuje u większości dwuliściennych i u niektórych jednoliściennych.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zapraszamy do komentowania, każdą uwagą warto się podzielić

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...