Przejdź do głównej zawartości

Zemsta żony


Trucizny, pierwotna broń biologiczna stosowana na przestrzeni wieków. Warto wiedzieć jakie rośliny kryją w sobie substancje toksyczne, dzięki którym sami sobie możemy wyrządzić nieodwracalną krzywdę na skalę istnej walki organizmu o życie. Do Polskich roślin, które należy omijać szerokim łukiem należy tojad sudecki.



Występowanie

Tojad sudecki, Aconitum plicatum, to gatunek należący do rodziny roślin jaskrowatych (Ranunculaceae). Stanowi przykład endemitu obszaru środkowoeuropejskiego. Tojad występuje przede wszystkim w Sudetach Zachodnich i Wschodnich. W Polsce środowiskiem naturalnym tej rośliny są Karkonosze, masyw Śnieżnika i Góry Bystrzyckie. Ponadto tojad sudecki występuję na Rudawach, na Szumawie, w Górach Orlickich, Jesionikach, Žďárskich vrchach, Alpach Salzburskich i Bawarskich, w Górach Izerskich.

http://baza.flornaturlbg.pl/

Zabójca, który sam może wyginąć

Tojad sudecki zaliczany jest do zagrożonych gatunków. Rośnie on bowiem na terenach górskich, przypotokowych, leśnych. W Polsce jest objęty ochroną ponieważ jego populacje nie są liczne. 

ToJADowa toksyna

Substancją trującą w tojadzie sudeckim jest akonityna. Jest to jedna z najniebezpieczniejszych toksyn roślinnych. Pod względem chemicznym akonityna jest związkiem organicznym o złożonej budowie należącym do grupy alkaloidów. Znajduje się w korzeniu, łodydze i liściach tojadu. 
Do zatrucia wystarczy kontakt ze skórą bądź narażenie na działanie toksyny błon śluzowych, przez które akonityna jest łatwo wchłaniana. 
3 mg akonityny to dawka śmiertelna dla człowieka. Jest to równorzędne z 2 g masy roślinnej lub z 20 ml nalewki. 

Zatrucie

Po spożyciu tojadu sudeckiego najpierw pojawia się mrowienie w ustach. Co nie standardowe, obejmuje ono wraz z mijaniem czasu całą głowę. Występują zaburzenia połykania, drętwienia, a nawet swoiste "palenie" w jamach ciała. Po upływie około 1 godziny w całym ciele odczuwalne są ukłucia, których ból uśmierzany jest samą trucizną, gdyż działa ona znieczulająco. Pojawia się niewrażliwość na ból. Do objawów dołączają bóle brzucha, nudności, w konsekwencji wymioty. Czasami wystąpić mogą niepokój, lęki, ale również i niekontrolowane podniecenie. Na skórze pojawia się pot, a temperatura ciała ulega obniżeniu. Towarzyszy temu szum w uszach. Pojawiają się skurcze mięśni, ich drżenie, drgawki. Ostatecznie dochodzi do zaburzeń krążenia, nieprawidłowego rytmu serca (bradykardia) i migotania jego komór, a co za tym idzie niepoprawnej pracy układu oddechowego. Porażeniu ulega ośrodek oddechowy. Zgon następuje w wyniku uduszenia lub zawału serca. Przykry jest fakt, że osoby zatrute akonityną zachowują świadomość do samej śmierci. 

Pomoc

Istnieje jednak szansa na przeżycie jeśli w porę dostarczona zostanie pomoc, a praca serca i oddech pacjenta zostaną sztucznie podtrzymane. 
Leczenie polega na płukaniu żołądka roztworem nadmanganianu potasu w stężeniu 0,1%. Chorym podaje się środki przeczyszczające oraz atropinę. Niezbędna jest też tlenoterapia i leki przeciwbólowe. 

Zemsta żony

Na przestrzeni wieków akonityna była dość często stosowaną trucizną. Została nawet nazwana arszenikiem roślinnym. Dlaczego? Głównie ze względu na jej szybkie i pewne działanie.
Została ona niejednokrotnie wykorzystana w walce politycznej. 

Najbardziej znaną ofiarą akonityny był sam rzymski cesarz Klaudiusz. Chciał on uczynić swoim następcą syna Brytanika. Brytanik był dzieckiem Klaudiusza z jego pierwszego małżeństwa z Messaliną. Druga żona cesarza, Agrypina postanowiła do tego nie dopuścić uśmiercając męża. Miała to być jej zemsta za mniejszą miłość Klaudiusza do jej syna Nerona, którego Klaudiusz adoptował. Jej zdaniem to Neronowi należał się tytuł cesarza Rzymu, lecz faktycznie sama chciała objąć władzę nad państwem, posługując się synem jak marionetką. 
Trucizna zawierająca akonitynę sporządzona została przez Lokustę, zielarkę na usługach Agrypiny. Trucicielka popełniła jednak błąd - roztwór wtarty przez cesarzową w jadalne grzyby, które spożył Klaudiusz okazał się być niewystarczająco silny by zabić cesarza. Kiedy wydawało się już, że wszystko stracone, z pomocą Agrypinie przyszedł lekarz, który zajął się Klaudiuszem ostatecznie. 

Akonityna nie była stosowana wyłącznie do zabijania nieposłusznych mężów. Eskimosi z plemienia Alutiiq dzięki handlowi wymiennemu również mogli korzystać z zalet trucizny. Z korzenia tojadu otrzymywali oni ekstrakt, którym nacierali ostrza harpunów, służących do polowania na wieloryby. W ten sposób uśmiercano nawet ważące 30 ton zwierzę. 

Wydaje się, że o działaniu akonityny wiedziały już starożytne ludy. W mitologii greckiej istnieją wzmianki, przypuszczalnie właśnie o akonitynie, znajdującej się w ślinie trójgłowego psa Cerbera, stojącego u wrót podziemnego domu dusz, Hadesu.

Opracowanie: Izabela Kołodziejczyk


Źródła:
Mitka J. 2001. Tojad sudecki. s. 130-132. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ISBN 83-85444-85-8.
Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-09-26].

Komentarze

  1. 37 year old Tax Accountant Arthur Croote, hailing from Saint-Jovite enjoys watching movies like I Am Love (Io sono l'amore) and Horseback riding. Took a trip to Catalan Romanesque Churches of the Vall de BoíFortresses and Group of Monuments and drives a Bugatti Type 57S Atalante. odwiedz witryne

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Zapraszamy do komentowania, każdą uwagą warto się podzielić

Popularne posty z tego bloga

Spermatogeneza + Schemat przebiegu spermatogenezy

Spermatogeneza Definicja procesu Spermatogeneza jest procesem przebiegającym w gonadach osobnika męskiego. Ma on na celu wytworzenie męskich komórek rozrodczych – plemników . Przebieg spermatogenezy ryc. 1. Schemat przebiegu spermatogenezy Podstawą do rozpoczęcia spermatogenezy są pierwotne komórki płciowe zwane też  komórkami prapłciowymi (gonocyty) .  Zawartość materiału genetycznego w tych komórkach to 2n. W stadium płodowym komórki te dzielą się mitotycznie, zwiększając swoją liczbę. Część degeneruje, cześć przechodzi do spoczynku (stadium prespermatogonialne). Ok. 3 miesiąca życia z komórek prapłciowych tworzą się spermatogonia , z których powstają natomiast  spermatocyty I rzędu  – największe komórki ( 3-4 rok życia ). Te ostatnie to komórki z ilością materiału genetycznego 2n, powstałe również w wyniku podziałów mitotycznych. Wydarzenia te są etapem nazywanym  spermatogoniogenezą . Po niej następuje kolejny,  spermatocytogeneza . Rozpoczyna się

Rozmnażanie storczyków - keiki

Storczyki wytwarzają nasiona, jednak ich wysiew i otrzymywanie dorosłej rośliny jest czasochłonne i nie zawsze skuteczne. 

Bluszcz - roślina w kulturze, sztuce, religii

Bluszcz pospolity ( Hedera helix L . ) jest gatunkiem zwanym wiecznie zielonym pnączem. Hedera helix L. należy do rodziny araliowatych ( Araliaceae ) i jest jedynym jej przedstawicielem w polskiej florze. Stanowi on również jedyne polskie pnącze o liściach zimotrwałych. Siedliska posiada on w lasach całej Polski. Podlega on jednak ochronie prawnej, mimo że jest gatunkiem inwazyjnym. Występuje on w całej Europie i Azji Mniejszej.

Aparaty szparkowe

Aparat szparkowy to niezwykle ważny element funkcjonalny rośliny. 

Ajoloty, czyli „węże z łapkami”

Co wyjdzie ze skrzyżowania węża, kreta i dżdżownicy? Komisja etyczna ds. nauki tym się nie zainteresuje, bo coś takiego już istnieje w naturze. W Meksyku żyją 4 endemiczne gatunki gadów z rodziny Bipedidae, przypominające węże z krecimi łapkami.